Υπάρχει άραγε τέτοια μεγάλη πληθώρα διαφορετικών προτάσεων για τα βασικά ζητήματα της χώρας και της κοινωνίας, ώστε να υπάρχουν τόσα πολλά κόμματα για να τις αντιπροσωπεύσουν ή συμβαίνει κάτι άλλο;
Στη χώρα μας, μαζί με τον πληθωρισμό στις τιμές, που αποτελεί ίσως το μόνο πρόβλημα που επηρεάζει σχεδόν όλα τα κοινωνικά στρώματα και τις οικονομικές δραστηριότητες, τρέχει πλέον και ένας ιδιότυπος πληθωρισμός κομματικών προτάσεων.
Βέβαια, η Δημοκρατία και η δυνατότητα της πολιτικής έκφρασης είναι μια αδιαμφισβήτητη αξία, αυτή όμως δε συνεπάγεται και την ταυτόχρονη ύπαρξη πολλαπλών κομματικών σχηματισμών, μιας και η ύπαρξη πληθώρας κομμάτων βρίσκεται μάλλον σε αναντιστοιχία με τα προβλήματα που υπάρχουν.
Μην ξεχνάμε εξάλλου ότι στη σύγχρονη κοινοβουλευτική Δημοκρατία, τα κόμματα αποτελούν σχηματισμούς μιας ατζέντας προτάσεων και αρχών, που τίθενται προς τους πολίτες – ψηφοφόρους.
Όμως πλέον, παρατηρείται το εξής, ακόμα και με την παλαιού τύπου ανάγνωση, αριστερά-δεξιά, να υπάρχουν περί τα 10 κόμματα στα δεξιά, από το μεγαλύτερο της ΝΔ, έως κόμματα που εκφράστηκαν στις ευρωεκλογές και αντίστοιχα στα αριστερά, που αν και παραδοσιακά είχε περισσότερα σχήματα, πλέον ο πληθωρισμός είναι πασιφανής.
Έτσι, έχουμε το γεγονός να υπάρχουν ελάχιστες διαφορετικές προτάσεις ως προς τα βασικά θέματα που είναι η οικονομία, οι θεσμοί, η άμυνα, η παιδεία, η υγεία και ταυτόχρονα δεκάδες κόμματα.
Παρότι δε θα καταφέρουν όλα να πιάσουν το όριο του 3% για είσοδο στη Βουλή, δηλώνουν το παρών στις δημοσκοπήσεις, αλλά και στην κοινωνική παρουσία.
Και εδώ, βλέπουμε ότι τα τελευταία χρόνια ζήσαμε μια Βουλή με την παρουσία τεσσάρων πρώην πρωθυπουργών και ενός νυν, παράλληλα με την αυτοδυναμία του κυβερνώντος κόμματος και τη δημιουργία πολλαπλών κομμάτων στα αριστερά και τα δεξιά.
ΝΔ, Σπαρτιάτες, Ελληνική Λύση, Νίκη, Φωνή Λογικής και εν δυνάμει κόμμα Σαμαρά και ακόμα πέντε με έξι κόμματα προς τα δεξιά και ταυτόχρονα ΠαΣοΚ, ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ, Πλεύση, Μέρα25, Νέα Αριστερά και ακόμα πέντε με έξι κόμματα και πλέον να έρχεται και το κόμμα Τσίπρα.
Η βασική ερώτηση είναι: Υπάρχει άραγε τέτοια μεγάλη πληθώρα διαφορετικών προτάσεων για τα βασικά ζητήματα της χώρας και της κοινωνίας, ώστε να υπάρχουν τόσα πολλά κόμματα για να τις αντιπροσωπεύσουν ή συμβαίνει κάτι άλλο;
Και αν όντως είναι άλλες οι αιτίες, μήπως αυτός ο πληθωρισμός κομμάτων συμβάλλει περαιτέρω στη διαιώνιση των προβλημάτων και στην απομάκρυνση από τις λύσεις που, για να υπάρξουν, χρειάζονται συνεννόηση και συνεργασία πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων;
Άραγε, γι’ αυτό οι πολίτες, πάρα την ύπαρξη τόσων κομμάτων, απείχαν μαζικότερα από τις κάλπες, δίνοντας τεράστια ποσοστά στην αποχή;
Πολύ απλά, τα περισσότερα κόμματα δε συγκινούν τους πολίτες με τις προτάσεις τους και αδυνατούν να αποκτήσουν ουσιαστική κοινωνική αντιπροσώπευση, ενώ, την ίδια ώρα, η ανάγκη για συγκλίσεις και για συνεργασίες πάνω στα πραγματικά προβλήματα, που αφορούν στο σύνολο σχεδόν της κοινωνίας, μοιάζει ως η δέουσα λύση.
Όμως, στη χώρα μας, το αυτονόητο ποτέ δεν ήταν λαοφιλές και αποδεκτό, ενώ αντίθετα, οι κομματικές παρωπίδες και τα χρώματα πάντα είχαν την πρωτοκαθεδρία, αλλά αυτή η κατάσταση μπορεί να μας οδηγήσει μακριά και με ασφάλεια σε έναν επικίνδυνα διαρκώς μεταβαλλόμενο κόσμο;
Στις επικείμενες εκλογές, όσες κι αν διεξαχθούν και οποία κυβέρνηση προκύψει, θα κληθεί να δώσει απαντήσεις σε κομβικά ερωτήματα για την πορεία της χώρας και αυτή είναι μια διαδικασία που απαιτεί ομαδικότητα και συνεργασία πάνω σε προτάσεις, στόχους και αξίες.
Μπορούμε να παρατηρήσουμε τις διεθνείς εξελίξεις και με βάση τα εργαλεία της πολιτικής οικονομίας, να δούμε τις καλύτερες δυνατές κατευθύνσεις και σε αυτή την βάση, ο πληθωρισμός κομμάτων δύσκολα μπορεί να βοηθήσει, ενώ τα μικρά εκλογικά ποσοστά για τα περισσότερα κόμματα μοιάζουν ως μια λογική πρόβλεψη.
Η επιλογή είναι στο χέρι του καθενός, δια της αποδοχής ή μη των όποιων προτάσεων των κομμάτων και με ακόμη ένα κριτήριο, το ποια κόμματα πραγματικά θέλουν να κυβερνήσουν, γεγονός που θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό και το αποτέλεσμα των επερχόμενων εκλογών.
Ο Σταύρος Τασιόπουλος, Δικηγόρος Παρ Αρείω Πάγω LLM/MSc Δημοσίου Δικαίου & Πολιτικής Επιστήμης